FAQs Dificoltês personales/soziales

I ne veli nia.

Sce te as chësta sensaziun él important da nen baié cun zacai. Va da tü geniturs o da zacai dl personal insegnant a chël che te ti as crëta. Te pos inće contatè les colaboradësses y i colaboradus de young+direct . Deboriada ciafarëise fora tües forzes y ćiudiche tö es spezial.

I n‘à degönes compagnes/degügn compagns.

Vigni porsona adora porsones cun chëres che ara sciafia da baié o fà val‘. Cunti a zacai dl personal insegnant che t’esses ion compagnes y compagns. Magari pol te daidé da tó sö plü contat cun d’atri te tlassa. Magari ciàfeste te na lia mitans y mituns cun le medemo interès. Inće na incuntada danter la jonëza, sciöche al vëgn fat te tröc paîsc o citês, pîta poscibilitês da conësce jënt. Laurantes jones y lauranć jogn te dëida. No te temëi da jì dailò. Tla Consulënza familiara él na oferta olache te pos imparè te n grup da imparè a conësce d’atres mitans y d’atri mituns. Inće les colaboradësses y i colaboradus de young+direct t’ascuta sö ion.

Iu, Iqbal, ne ciafi degügn compagns o compagnes da chilò. Ći poi pa fa?

Al é important che te te infides da baié cun d’atres mitans y d’atri mituns. Baia cun tü geniturs sce te pos invié n iade zacai a ćiasa. Damana le personal insegnant sce te pos presentè le daćiasa de tü geniturs tratan na leziun y dati insciö la poscibilité da imparè da conësce ales atres scolares y ai atri scolars tüa cultura, musiga, spëisa, manira de vita. Insciö se deura les portes a incuntades y amizizies. La Consulënza familiara, le Sorvisc de coordinaziun por l’integraziun, les mediadësses interculturales y i mediadus interculturai o young+direct te dëida.

Da mè a ćiasa sozèdel bindebò tröp: mia lâ à l‘Alzheimer, mi geniturs me mët tres sot presciun y iö à desplajëi d‘amur. I ne la tëgni nia plü fora y śëgn él stè na compagna che à odü mies sromes, ajache vigni tant me taii. Ći dessi pa fà?

Da tè sozèdel bindebò de val‘ y al pê inće che ara sides crödia por tè. Magari él zacai te to ambiënt che à dlaurela por tè, che t’ascuta sö y te capësc. Ponsede sura adöm ći che podess te fà bun y olache te podess ciafè n bun post. Sce ara ne te va nia damì y al ne se müda nia chiride n aiüt profescional. Chësc ciàfeste pro le Sorvisc psicologich, tl laboratore spezialistich dla cooperativa soziala EOS o pro la Consulënza familiara.

I ne po nia me cumprè guant de marca y vëgni porchël stlüta/stlüt fora te scora. Ći poi pa fà?

Baienen cun le personal insegnant y splighi che ara ne te va nia bun te tüa tlassa. Sce l’emarginaziun döra plü dî y va tan inant che an po baié de mobbing él ćiamò plü important. Baia te chësc caje inće cun tü geniturs o cun les colaboradësses y i colaboradus de young+direct.
Pënsa inće do sce l’azetaziun de compagnes y compagns a chi che te i plejes ma porvia dl guant é importanta por tè. Por ći che reverda to guant svilupëia to stil. Y chëra va inće sce te ne te vistes nia guant de marca.

Poi jì a vire da mia só/mi fre?

Normalmënter é le dërt da ćiarè de zacai di geniturs, porchël él ëi che dij olache te mëss stè. Sce te n’as nia ćiamò complì 18 agn y t’os jì a vire cun tüa só o to fre, che à bele complì 18 agn, poste ma le fà sce tü geniturs, che paia inće le trasferimënt y mëss te mantignì, é a öna. Les colaboradësses y i colaboradus dl Raiun sozial po aconsié tè y tüa familia.

Gonot sunsi dala ria, i á la löna y n'á vëia da ne fá nët nia.

Propi tl'eté jonila sozedel gonot che l'umor vá sö y jö. Datrai án la ria löna zënza savëi avisa ciodí, d'atri iadi pól ince ester na rajun ciodí che i un la ria löna. Al foss important da conësce les rajuns y les gaujes por ester bogn da fá valch decuntra y ciafé fora ci che pó se daidé te de te momënc. Sce la ria löna, la mancianza de vëia o la tristëza tëgn pro por n tëmp plü lunch, fossel dërt da tó sö contat cun na porsona esperta.

I me crüzi tresfora y me tëmi ch'al pois me sozede valch a me o a zacai de mia familia.

Al é situaziuns olach'an se crüzia cun rajun y olache certes tëmes é ince iustificades. Al pó indere ince ester ch'an se crüzies y se tëmes zënza rajun. Chësc pó influenzé dër dassënn tüa vita da vigni de deach'al te tormentëia y te tichinëia psicologicamënter. Sce tüa vita vëgn influenzada trö massa da chëstes tëmes spo él le caje da baié de chësc cun n'esperta/n espert por odëi ci che te pos fá cuntra tües tëmes y capí cares che podess ester les gaujes.

Mia möta/mi möt ne n’á degönes compagnes/degügn compagns a scora.

Él dagnora bele sté insciö? Él atualmënter na rajun che spliga chësc problem (p. ej. n trasferimënt, na tlassa nöia)? Éra/Él da sora/su ince tl tëmp lëde?
Amizizies ne pó nia gní sforzades sö, ares se basëia sön la reziprozité y adora sovënz tëmp cina ch'ares se svilupëia. Damanede do te scolina o te scora da ci che chësc podess gní. Al pó ester che osta möta/osc möt ne n’ais nia ciamó imparé da se relazioné aladô cun porsones de so tëmp? Le personal insegnant pó porté pro tres laurs de dui o de grup y tres ativités soziales che osta möta/osc möt impares a conësce damí sües compagnes/sü compagns. Ince n’ativité tl tëmp lëde (Uniun dl sport, Lia da munt, Scora de musiga, Schira jonila …) pîta tröpes poscibilités por imparé a conësce d’atres porsones. I podëis ince invié d’atres mitans/d’atri mituns da os a ciasa o jí cun osta möta/osc möt te nodadoia, sön la plaza dai jüc y i.i. Ince la Consulënza familiara mët a jí scomenciadies olache mitans/mituns impara da se relazioné cun porsones dla medema eté.

I á problems cun n’insegnanta/n insegnant.

Sciöche genitur ëise da nen fá cun insegnantes y insegnanc da personalités desvalies. Ara ne vá nia dagnora da ester a öna cun döt. Tla maiú pert di caji romagn l’insegnanta/l’insegnant na porsona de referimënt por osta möta/osc möt por n tëmp determiné y ara/al mëss ciaré da gní fora impara. Ne stede a critiché l’insegnanta/l’insegnant dan da osta möta/osc möt. Ciarede plütosc da tó sö contat cun l’insegnanta/l’insegnant. Baiede impara te na manira tlera, cun n ton neutral. Al podess ester d’aiüt da s’arjigné ca por scrit al’incuntada y porvé ince da aprijé le laur o pert dl laur dl'insegnanta/dl insegnant. I colaboradus/Les colaboradësses dl Zënter de consulënza pedagogica é a osta desposiziun por na conversaziun de stlarimënt bele danfora o ince por se daidé arjigné ca indortöra al’incuntada cun l’insegnanta/l’insegnant.

Mi möt laora sciöche lerner te na tistlaria. I m'á intenü che da canch’al á albü da sćiampí cun so colegh de laur se tirel tres plü zoruch. Al me cunta che al se sënt sfruté y stlüt fora y che a momënc n’él nia plü bun da la tigní fora emozionalmënter.

Baiede cun osc möt sc'al ó ch'i le daidëise. I podëis baié diretamënter cun so colegh de laur o ince cun so superiur. Al é da baié di problems te na manira tlera y da se tigní ai fac. Al é ince la poscibilité da contaté le Raiun sozial y da ti cunté de osc crüze. Le Raiun sozial pó antergní tolon sö contat cun le jonn. Do la pröma conversaziun cun le jonn mëssel tó na dezijiun sc'al ó gní sostigní inant. Al pó ciamó s’incunté n per de iadi cun i colaboradus y les colaboradësses dl Raiun sozial por ciafé consëis sön co fá da superé chësta situaziun o al é a öna da fá fora n termin cun le Sorvisc psicologich.

Nosta möta/nosc möt mostra n comportamënt che salta tl edl cun agitaziun y dificoltês tla conzentraziun, sciöche inće tla dorada. Can val pa debojëgn de n stlarimënt?

Al é de plü rajuns por le comportamënt nominé, chëstes va dala surapretenjiun cun la situaziun da śëgn ćina ai defizig de atenziun/sindrom de iperativité (ADHS). N ADHS dess dantadöt gnì stlarì sce te passa sis mëisc vëgnel dant dejatenziun, iperativité y impulsivité ti ćiamps desvalis. A chësta moda pol gnì anuzé la chance da tignì fora adora assà intardiamënć tl svilup y problems tl ćiamp sozial di mituns.
Por ći che reverda le stlarimënt y la terapia podëise jì da Osta doturia/Osc dotur di mituns o dala doturia/dal dotur de familia, dal sorvisc de psicologia y psicoterapia, dal sorvisc de reabilitaziun di mituns o dala Consulënza familiara.

I geniturs ne ademplësc nia sü dovëis educatifs.

Sc'i ëis l’impresciun che i geniturs ne ademplësces nia o nia daldöt sü dovëis da genitur spo tolede sö contat impara. Inviedi a na incuntada cun os y cuntedi de ostes osservaziuns ch'i ëis coiü adöm bele damperfora – cun l'indicaziun dla data. Portede a espresciun osc crüze por le svilup dla möta/dl möt. Ne stede a ataché i geniturs y gnanca a ti dé la colpa y restede te osta funziun da insegnata/insegnant. Les families vir sovënz de ries fases olache i geniturs n’á datrai nia la forza da se cruzié sciöch'al alda de sü mituns. Sc'i minëis che i geniturs adores n sostëgn podëise ince fá referimënt a d’atri sorvisc (Consulënza familiara, Sorvisc soziai, Zënter de consulënza pedagogica). Por arjigné ca l’incuntada cun i geniturs podëise ince damané do le sostëgn dl Zënter de consulënza pedagogica. Sce la situaziun ne se müda nia y le bëgnsté dla möta/dl möt é tl prigo, podëise mené inant ostes osservaziuns al Sorvisc sozial. I geniturs dess sambëgn gní avisá de chësc.

Dieser Post ist auch verfügbar auf: German, Italian