FAQs Violënza y abus

Ći é pa la violënza sessuala?

Al esist na violënza sessuala cun y zënza contat.
Al é violënza sessuala zënza contat sce na porsona adulta, n’ël o n’ëra, o na jona/n jonn te mëna por e-mail o sms fotografies de jënt desnüda o da sgricé o te damana da te masturbè o ti ćiarè a pornos; te sforza da ćiarè pro sce n ël/na ëra se masturbëia o te fej jö o te tol sö desnüda/desnü.
Al é violënza sessuala cun contat sce por ej. na porsona adulta o na jona/n jonn te branćia ite tles perts intimes, te baia sö da avëi raporć sessuai impara, te violentëia o te baia sö o sforza da avëi raporć sessuai cun d’atres o d’atri.
La violënza sessuala é n reat penal. L’autur dl delit adora süa posiziun de podëi y autorité por sodesfà sü bojëgns a spëises dla möta/dl möt o dla jona/dl jonn.

Che é pa i auturs dl delit?

I auturs dl delit é sovënz porsones „normales“. Sovënz ési dër da orëi bun y da fà saurì. Propi avisa defora pëii dër simpatics. Sovënz planifichëii l’abus y porta pro da ion a situaziuns olache ai po s’avijiné zënza gnì odüs a na möta o n möt. Sovënz él porsones dla parentela o che la familia conësc, dal ambiënt sozial sciöche la scora, la lia dl sport o la dlijia, dainré él jënt foresta. Sovënz adori fintes y strategies desvalies por s’anuzé daldô sessualmënter de mitans y mituns. Ai manacia sovënz la vitima che al sozedarà val‘ sce ai ti cunta val‘ a zacai. N valgönes mitans o n valgügn mituns se doda da baié de chësc socrët y toma dailò ćiamò plü tles mans di auturs dl delit.

Ći poi fà tl caje de violënza sessuala?

Sce te dubitëies sce t’es vitima de violënza sessuala o manco, làscete sön tüa sensaziun y sön le fat che tüa sensaziun te mostra che val’ ne va nia bun. Tö as le dërt da tó instëssa la dezijiun che che po te branćé ite y che no. Pënsa do sön che che te pos te lascè. Magari él na bona compagna o n bun compagn o na porsona adulta de crëta cun chëra che te sciafies da nen baié de chësta situaziun. Sce zacai ne t’la crëi nia chirenun n’atra. Inće sce l’autur dl delit te proibësc da nen baié ne désseste nia te lascè sprigoré. No te lascè sprigoré: TÖ AS LE DËRT DA NEN BAIÉ CUN D’ATRI y damanè aiüt. Va da na porsona a chëra che te ti as crëta o n sorvisc de consulënza y fate daidé.

Mi geniturs m’un cacia.

De prinzip ne vara nia bun sce tü geniturs o n’atra porsona t’un cacia. Diji che ai te fej mè y che te n’os nia. Magari ési instësc chersciüs sö cun striches y ne pënsa nia. Sce chësta ne va nia o sce al sozed ćiamò n iade baia cun na porsona adulta de tüa familia o te scora y damani da te daidé. Te pos inće jì dal garant dl’infanzia y dla jonëza.

Da jì a scora él d’atres mitans/d’atri mituns che m’un cacia.

Magari él n compagn o de plü compagns che po gnì cun tè y te defëne. Baienen a vigni moda atira cun tü geniturs o n’atra porsona a chëra che te ti as crëta. Inće les colaboradësses y i colaboradus dl Zënter de consulënza pedagogica o young+direct t’ascuta pro. Ara ne va a vigni moda nia bun sce te ne sciafies nia da jì a scora zënza problems.

I mituns me branćia ite gonot le dansö.

Diji avisa che te n’os nia. To corp é tò y tö toles la dezijiun che che po te branćé ite can y olâ. Chir le sostëgn de na compagna, magari sëise bones deboriada da i tignì sö. Scenò baienen cun tü geniturs, zacai dl personal insegnant o les colaboradësses y i colaboradus de young+direct . No ma le azetè.

Ai me tol por le cü te tlassa.

Baienen cun tü geniturs o zacai dl personal insegnant y cunti sciöche ara te va y can che te vëgnes tut por le cü. Ai ti jarà do al problem y te daidarà. Te tröpes scores vëgnel pité ores d’udiënza dal personal insegnant o dales colaboradësses y dai colaboradus dl Zënter de consulënza pedagogica. Te pos inće jì da chi.

Mia miù compagna à 16 agn. Sü geniturs ti dà striches y süa uma ti dij tres che ai ne la orô nia. Chësc desdrüj mia compagna, ći poi pa fà?

Ti dè striches a mitans o mituns, inće por rajuns educatives, é proibì y po gnì straufè.
N valgügn geniturs ghira da süa möta/so möt che ara/al olghes ćina che ara/al vir te süa ćiasa. La lege ghira indere che la möta/le möt surantoles tres plü responsabilité. N valgönes jones/n valgügn jogn capësc da chësc che sü geniturs po i influenzè tres demanco. Chësc n’é nia avisa vëi. I geniturs mëss trà ite sües mitans y sü mituns tles dezijiuns y i sostignì insciö te so svilup.
Sce tüa compagna vëgn ciatada da sü geniturs pora jì dal garant dl’infanzia y dla jonëza o dai sorvisc soziai. Les colaboradësses y i colaboradus che laôra dailò baiarà impara y la daidarà.

I arati che mia scolara/mi scolar mësses soporté violënza.

Sc'i minëis che osta scolara/osc scolar vëgnes sotmetü a violënzes da pert de porsones adultes/geniturs, ëise le dovëi da ti le lascé alsavëi al Sorvisc sozial. I podëis bele s’adressé damperfora te na manira informala al Sorvisc sozial.

I me tëmi ch'al vëgnes abusé sessualmënter de mia scolara/mi scolar.

Sc'i se temëis ch'al vëgnes abusé sessualmënter de osta scolara/osc scolar podëise s’adressé al Sorvisc psicologich. Dailó él n team de porsones che ves dá consëis. I ëis le dovëi da ti lascé alsavëi osc sospet al Sorvisc sozial.

Mia möta/mi möt é vitima de mobbing da pert de n’insegnanta/n insegnant.

Sc'i ëis l’impresciun che osta möta/osc möt sides vitima de mobbing da pert de n’insegnanta/n insegnant n’él nia da pronunzié osc sospet dan dala möta/dal möt, mo al é da tó söl scerio ci che osta möta/osc möt se cunta y contaté l’insegnanta/l’insegnant por gní alsavëi so punt d’odüda y ti splighé la situaziun de osta möta/osc möt. Ince sc'ara ne se trata nia de mobbing tl significat classich dla parora (umiliaziuns por edemes o mëisc alalungia, ofenüdes cun le fin da stlüje fora la möta/le möt) ne vá ofenüdes, brontorades, blamajes nia bun. I podëis ince se lascé aconsié dal Zënter de consulënza pedagogica canch'i s’arjignëis ca al’incuntada.

Mia möta é vitima de mobbing te scora da pert de sü compagns. Co podessi pa daidé mia möta?

Jide dal'insegnanta/dal insegnant de classa y porvede da abiné fora sce ince ëra/ël á osservé chësta situaziun. Porvede da ciafé fora deboriada cun l’insegnanta/l'insegnant da ci che chësc podess depëne. La scora á la poscibilité da mëte a jí proiec de prevenziun desvalis cun döta la classa o proiec por renforzé la crëta te se instësc o ince da contaté la psicologa de scora. Al pó ince gní invié ia n acompagnamënt psicologich.

Dieser Post ist auch verfügbar auf: German, Italian