FAQs Problems de scioldi

Tan de scioldi mëss pa mi geniturs me dè?

I geniturs à le dovëi da mantignì sües mitans y sü mituns de mëndra eté y da ti dè ći che ares/ai adora por vire (mangé, guant, abitaziun). Sc’ai dess te dè scioldi o tan ch'ai dess te dè ne vëgn nia regolamentè dala lege, chël ô dì che chëra é na dezijiun ch'ai po tó instësc. Al é important che t’impares da t’un dè fora cun i scioldi. Important él inće da baié de scioldi. Plü adora che t’impares da fà cun i scioldi, damì ch’al é. Chisc foss de bugn argomënć por che tü geniturs te dais n pü’ de scioldi.

I valurs dla tabela chilò dessot po oghé sciöche orientamënt, deache tan de scioldi ch’ai te dà depënn da de plü faturs:
dala minunga de tü geniturs, dala situaziun finanziara dla familia y dal fin d’adoranza (chël ô dì, döt ći che mëss gnì paié cun chisc scioldi).
Sce t’as ćiamò domandes poste contatè Werner Niederbrunner dla Consulënza debiturs dla Caritas o young+direct.

Ći pol pa sozede sc’i ne paii nia mi debić? Y: Ći poi pa fà canch’i à debić?

Debić po gnì plurà dan signoria. Chësc ô dì che n’avocata/n avocat po damanè tres signoria che i debić vëgnes incassà por forza. La cossa po gnì bindebò ćera deache pro i debić röiel ćiamò laprò d’atres spëises (i cosć dl'avocata/dl avocat, i cosć de signoria y i.i.).
Ći fóssel pa da fà? Ne stè a fà sciöche sce nia ne foss! Tol atira n apuntamënt pro la Consulënza debiturs. La consulënza é debann y discreta.

I oress me cumprè n auto mo i n’à nia scioldi assà. A ći mëssi pa mëte averda pro i paiamënć a rates y i credić?

Al é damì se stravardè co nen paié lassura.
Porchël: Ne stè mai a sotescrì denant che ne t’as nia stlarì chësc:
Tan costa pa le credit veramënter? Tan alć é pa i fić efetifs (TAEG)? Chisc é sovënz plü alć co i fić nominai (TAN), de chi ch’al vëgn normalmënter baié tl retlam. Na “spana de fić a nul”po porchël gnì bindebò ćera – pënsa madër che degügn ne te scinca pa valch zënza cuntraprestaziun. Porchël: confrontëia les ofertes y ne stè a te lascè mëte sot a stres.
Ti sunsi pordërt da paié vigni mëis na rata? Fate fora avisa i cunć y pënsa, sc'al te resta en döt vigni mëis tan de scioldi da paié la rata.
Lîte jö indortöra la plata d’informaziun, les condiziuns dl credit y dantadöt chël che é scrit dër pice.
Esìstel n’alternativa al credit, chël ô dì él prescia da cumprè l’auto? Podeste ćiamò aspetè n pü’ y mëte n pü’ de scioldi sön na pert?
Sce t’as domandes poste contatè Werner Niederbrunner dla Consulënza debiturs dla Caritas o les colaboradësses y i colaboradus dl Raiun sozial.

Co feji pa da rové ala fin dl mëis cun mi scioldi?

Arjìgnete naôta n liber, na tabela excel, n’app debann por le bilanz de ćiasa o inće ma n sföi por registré ći che te davagnes y ći che te spënes y avëi insciö na suravijiun tlera de ći che vëgn ite y de ći che va fora.
Pröm vare: Pënsa do tan de scioldi (entrades) che t’as a desposiziun te n certo tëmp (p. ej. n mëis).
Secundo vare: Controlëia spo tües spëises. Scrî naôta sö les spëises fisses (sciöche p. ej. l’afit, le telefonn o l’auto).
Terzo vare: Calcolëia fora tan ch'al te resta ćiamò. Chësta soma é por dötes les atres spëises (sciöche p. ej. le jì fora, le tëmp lëde). Partësc chësta soma por 4,5: insciö vëgnel fora l’import che te pos adorè al’edema.
Cuarto vare: Ne stè a te desmentié da mëte sön na pert na picia soma sciöche resserva.
Cuinto vare: Deache śëgn saste avisa tan che te das fora vara da ciafè fora sce y tan che te pos sparagné.
Sce t’as domandes poste contatè Werner Niederbrunner dla Consulënza debiturs dla Caritas o les colaboradësses y i colaboradus dl Raiun sozial.

Co poi pa eduché mia möta/mi möt da adorè i scioldi cun responsabilité?

Baiede cun ostes mitans y üsc mituns di scioldi – p.ej tan che le patüc da mangé y l’abitaziun costa o tan dî ch'an mëss laurè por podëi se cumprè n auto.
Dedi a osta möta/osc möt n pü’ de scioldi: insciö él meso da imparè da adorè i scioldi cun responsabilité.
Tan de scioldi che orëis ti dè a osta möta/osc möt depënel da os, dala madoranza de osta möta/osc möt, da sü bojëgns, dala situaziun dla familia y por ći fin che i scioldi vëgn adorà. Chësta tabela chilò dessot ves mostra n valgügn „valurs d’orientamënt“:
Sc’i ëis ćiamò domandes podëise contatè Werner Niederbrunner dla Consulënza debiturs dla Caritas.

Respogni pa iö sciöche genitur por i debić de mia möta/mi möt?

Ćina che osta möta/osc möt é de mëndra eté ne pol nia stlüje jö contrać (p.ej. contrać de credit, contrać de cumpra) y insciö gnanca fà debić. Mo sce chësc foss por caje sozedü, podëise damanè che le contrat vëgnes anulè dan signoria.
Val’ d’ater él sambëgn sce osta möta/osc möt ti fej dann a terzi. Te chisc caji respogn de regola i geniturs sciöche porsones autorisades al’educaziun deboriada cun la möta/le möt de mëndra eté.
Chilò vëgnel te vigni caje aconsié n’assiguraziun de responsabilité zivila, eventualmënter inće n’assiguraziun dla proteziun iuridica!
Mo canche zacai arjunj la majera eté respógnel en linia de prinzip instës por sü debić, ater co sce n terzo (geniturs, na compagna/n compagn) ti à fat segurté por le debit, chël ô dì, à sotescrit n documënt de responsabilité evidënt.
Sc’i ëis ćiamò domandes podëise contatè Werner Niederbrunner dla Consulënza debiturs dla Caritas o les colaboradësses y i colaboradus dl Raiun sozial.

I ne po nia tó pert a n iade d’istruziun cun mia tlassa, deache mi geniturs ne à nia i scioldi por val’ de te’. Ći dessi pa fà?

Baia cun tüa maestra/to maester de tlassa o cun na porsona de crëta. Sce le davagn de tü geniturs é sot n certo limit él la poscibilité che la scora surantoles daldöt o altamo en pert i cosć dl iade d’istruziun.
Inće le Raiun sozial sostëgn families che à debojëgn. Inće te chësc caje depënn le sostëgn dal davagn de tü geniturs.

Co poi pa ti splighé a mia möta/mi möt che i ne podun nia s'impormëte döt ći che d’atres families se vega?

Mitans y mituns, jones y jogn s’orientëia gonot a ći che d’atres porsones dla medema eté à o vir, y inće ai media por döt ći ch'ara jiss d'avëi.
Al é important ch’i baiëis cun ostes mitans/üsc mituns de n'adoranza responsabla di scioldi a na manira che ares/ai impares inće da s'un dè fora.
Ne podëise nia ti pité döt ći che orésses a ostes mitans y a üsc mituns deach'i ëis problems finanziars? Te chësc caje él important ch'i baiëis te na manira sinziera cun ostes mitans/üsc mituns y ch'i ti splighëis inće ćiodì ch'ara é insciö (p.ej. sc'al é da paié jö n credit, dejocupaziun).
Por consëis tolede sö contat cun le personal dla Consulënza familiara y dl Raiun sozial.

Te mi tëmp lëde ne poi nia me vaghè ći che mies compagnes/mi compagns se vega. Ći dessi pa fà?

Tröpes ofertes por le tëmp lëde costa valch, mo nia dötes. Al é dessigü inće val' ofertes che te plej che costa demanco o nia. Chîrete fora de te' ofertes. I grups por la jonëza y i zëntri dla jonëza (www.jugenddienst.it) ti pîta a mitans y mituns, jones y jogn ofertes bunmarćé o che ne costa nia. La Caritas (ferien@caritas.bz.it o www.caritas.bz.it) mët a jì sojornanzes al mer bunmarćé por mitans y mituns y families.

Tan dî mëss pa mi geniturs paié por mè?

Tü geniturs mëss paié por tè ćina che t'es economicamënter independënta/independënt, chël ô dì nia ma ćina che te complësces 18 agn, mo ćina che t'as rové tüa formaziun profescionala. Chilò vëgnel tut ca sciöche critêr i tëmps de formaziun mesans, chël ô dì che sce te fejes n stüde de medejina adoreste plü dî le sostëgn de tü geniturs co sce te impares n mistier da lerner. Te mësses inće desmostrè che te stüdies cun lezitënza y efiziënza. Mo sce t'es n iade independënta/independënt da n punt d'odüda economich y t'as n laûr ne poste nia do da agn pretëne da tü geniturs ch'ai te sostëgnes sce t'os jì a studié. De plü informaziuns ciàfeste tl Ofize Orientamënt scolastich y profescional sciöche inće tl Raiun sozial.

Mi geniturs é despartis: por ći cosses vëgni pa adorà i scioldi de mantignimënt? I ciafi iö?

I scioldi de mantignimënt ciafa chë porsona pro chëra che tö vires y ara i adora por düć i cosć da paié te chësc contest (abitaziun, alimentaziun, guant y i.i.). Implü vëgnel cun chisc scioldi inće paié les spëises straordinares, chël ô dì nia spëises da vigni dé mo por ejëmpl spëises por tüa sanité (odlà, spangia di dënz, cunt dl dotur), escurjiuns cun la scora, la patent y d'atres cosses. Les spëises straordinares vëgn de regola surantutes da trami tü geniturs meses porom.
Ćina al arjunjimënt dla majera eté ciafa chël genitur pro chël che te stas i scioldi de mantignimënt, dedô i ciàfeste tö. De plü informaziuns él da ciafè pro le Raiun sozial.

I ô me trasferì te n'atra abitaziun: ciafi contribuć por l'afit?

Studëntes y studënć ne ciafa nia contribuć por l'afit. Sce te vas por le pröm iade a stè demez da ćiasa ciàfeste le pröm ann ma le mez dl contribut por l'afit che t'esses le dërt da ciafè aladô dla calcolaziun. Sce tü geniturs à na secunda abitaziun ch'ai afitëia a d'atres porsones ne ciàfeste degügn contribuć por l'afit. Te ne pos gnanca instëssa/instës ester proprietara/proprietar de n'abitaziun o ester parentè daimprò cun l'afitadëssa/l'afitadù. A tan che le contribut amunta vëgn calcolè aladô de to davagn y de tü sparagns. De plü informaziuns sön l'aiüt sozial finanziar él da ciafè tl Raiun sozial.

De ći pol pa gnì fat domanda pro l'aiüt sozial finanziar?

L'aiüt sozial finanziar dl Raiun sozial sostëgn families y porsones sóres che à debojëgn. Chësc sostëgn é n contribut al mëis por mantignì la vita dla familia y l'economia de ćiasa aladô dl davagn. Al vëgn inće tut en conscidraziun le davagn dla familia de provegnënza, che aladô dla lege dl'armonisaziun mëss daidé sües mitans/sü mituns te situaziuns d'emergënza. Al é inće contribuć por afić y cosć d'abitaziun secundars, prestaziuns soziales por porsones de mëndra eté por sostignì l'integraziun familiara y soziala, sciöche inće contribuć por families afidatares. Chilò pol inće gnì fat la domanda por l'antizipaziun di scioldi de mantignimënt.

Ći sorts d'assistënza por mitans y mituns él pa defora dala familia? Poi damanè do n contribut por chësc?

Sciöche poscibilitês d'assistënza por mitans y mituns defora dala familia ćina al'eté da jì ala scolina él ćiases di pici, scolines dl dé, umes y peri dl dé, lâs y neni a imprëst, Zëntri por i geniturs y la möta/le möt (ELKI) y d'atres porsones che ćiara do mitans y mituns. Les ćiases di pici é n sorvisc sozio-pedagogich che sostëgn le svilup en armonia dla picia/dl pice dai 3 ai 36 mëisc te n grup che resta anfat cun n acompagnamënt pedagogich y garantësc n'assistënza cualificada. L'intënt prinzipal dla cooperativa soziala TAGESMÜTTER é che umes/peri dl dé cun na formaziun aposta garantësces n guern cualifiché a mitans y mituns. L'assistënza reverda alplü 6 mitans/mituns pro uma/pere dl dé y va da doman ćina presciapüch les cater domisdé o inće deplü, aladô di bojëgns individuai. Le guern vëgn fat te n ambiënt familiar y dà la poscibilité da cherié na relaziun sota danter la möta/le möt y la uma/pere dl dé y les atres mitans/i atri mituns dl dé. Pro i Raiuns soziai competënć - Repartiziun por aiüć soziai - po umes y peri fà domanda de contribut por les ćiases di pici y les scolines dl dé nominades dessura. Por les umes/peri dl dé él ćina che la möta/le möt complësc 5 agn na reduziun. Implü pon damanè tl comun de residënza olache la möta/le möt va ala scolina o ala ćiasa di pici do n import nia imponibl o n contribut por la mensa.

Valurs d’orientamënt

Eté

6-7 agn
8-9 agn
10-11 agn
12-13 agn
14-15 agn
16 agn
17 agn
18 agn

Valur indicatif al’edema

1,5-2 Euro
2-3 Euro
3-4 Euro

Valur indicatif al mëis



12-15 Euro
15-20 Euro
20-25 Euro
30-35 Euro
40-45 Euro
50-65 Euro

Dieser Post ist auch verfügbar auf: German, Italian